حراج!

معجم موضوعی بحار الانوار 1.5

دائره المعارف حدیث شیعه
کد محصول: 700023

۳۰,۰۰۰ تومان ۲۸,۵۰۰ تومان

وضعیت: موجود

توضیحات مختصر

معجم موضوعی و لفظی کتاب بحار الأنوار، اثر علامه محمد باقر مجلسی (رحمه الله)، ارائه بیش از 17800 کلیدواژه، 94900 نمایه ترکیبی، 122800 موضوع و …

نوع نرم‌افزار: معجم موضوعی

موضـوعات: حدیث و علوم حدیث

تعداد کتاب‌ها: 22

سیستم عامل: ویندوز

توضیحات

محتوای نرم‌افزار

معجم موضوعی و لفظی کتاب بحار الأنوار، اثر علامه محمد باقر مجلسی (رحمه الله)
ارائه بیش از: – 17800 کلیدواژه – 94900 نمایه ترکیبی – 122800 موضوع – 133200 نشانی برداشت‌ شده از بحار الأنوار
متن کامل 23 عنوان کتاب روایی شیعه در 167 جلد
دربــاره معجم موضوعی بحار الانوار 1.5

مجموعه گفتار پربار و گزارش زندگی و رفتار هریک از معصومان که دریایی بی‌کران را می‌ماند آکنده از گوهرهای درخشان معارف، همگی، در اقیانوسی عظیم سر به هم آورده‌اند و از شدت درخشش گوهرهایی که در خویش دارند، گویی دریاهایی از نور بر روی هم انباشته شده‌اند. این اقیانوس کران‌ناپیدا، همان کتاب گران‌سنگ «بحار الأنوار»، تالیف مرحوم علامه، ملا محمدباقر مجلسی (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) است. بی‌شک به چنگ آوردن گوهر دلخواه خویش از میان هزاران هزار گوهر رخشان در این اقیانوس بی‌پایان، بدون بهره گرفتن از روش‌ها و ابزارهای ویژه، بسیار دشوار و گاه، ناممکن است؛ ازاین‌رو، در هر دوران، تلاش‏هایى صورت گرفته تا بازیابى احادیث، آسان‌تر و سریع‌تر به انجام رسد تا هم بهره‏ورى پژوهش‏ها افزوده گردد و هم رغبت ناآشنایان به استفاده از چنین منبع لایزالى، افزایش یابد؛ تلاش‌هایی از قبیل فهرست‌نگارى‏هاى گوناگون جامع یا منتخب تا معاجم لفظى رایانه‏اى و مکتوب دوران معاصر.

مرکز تحقیقات کامپیوترى علوم اسلامى، با تولید نخستین نرم‏افزار معجم لفظى «بحار الأنوار»، راهى را گشود که سال‏ها بعد، با تدوین معاجم لفظى مکتوب، پى گرفته شد، اما نیاز به بازیابى مفهومى روایات، همچنان خواسته‏اى ضرورى، ولى بى‏پاسخ بود. نگارش کتبى همچون «سفینه البحار» و یا «مستدرکات» آن و تبویب و ارائه دسته‏بندى‏هاى متنوع از احادیث، گام‏هایى مبارک در چنین مسیرى بى‏انتها بشمار مى‏رود. مرکز تحقیقات نیز از همان اوان تأسیس، به همت بنیان‏گذاران و حامیان خویش، به‌ویژه مقام معظم رهبرى، حضرت آیت‌الله‌العظمى خامنه‏اى (مدظله‌‏العالى)، تلاش خود را در این راستا آغاز نمود.

تهیه فرهنگ موضوعى «بحار الأنوار»، آرزویى دیرین بود که از اواخر دهه شصت، جمعى از فرهیختگان حوزه علمیه قم را بر آن داشت تا با همراهى گروهى از متخصصان رایانه به تهیه «نرم‏افزار معجم موضوعى بحار الأنوار» همت گمارند. این مهم، در ابتدا، با چکیده‏نویسى روایات آغاز گردید و کلیه مجلدات کتاب که تا آن زمان به شکل حروفى منتشر شده بود، در دستور کار گروه بزرگى از پژوهشگران قرار گرفت.

در مرحله نخست، از مجلدات 110گانه «بحار الأنوار» با حذف افزوده‏ها، اجازات، فهرست‏ها و بخش منتشرنشده «مجلدات 34-29»، 95 جلد چکیده‏نویسى گردیده و به‌طور میانگین، از هر حدیث، دو چکیده استخراج شد. تعداد این چکیده‏ها که بعدها نام موضوع را به خود گرفت، بالغ بر یک‌صد و سى و چهار هزار موضوع مى‏باشد.

در مرحله بعد، محورهاى اصلى هر موضوع، در قالب مدخل‏هایى مرکب و دورکنى، به نام «نمایه»، تعیین گردید. با ثبت بیش از سیصد و هشتاد و شش هزار «نمایه» آشکار است که براى هر موضوع، به‌طور متوسط، سه «نمایه» اختصاص یافته است.

تعداد فراوان محققان چکیده‏نویس و نمایه‌ساز، حجم انبوه اطلاعات تولیدشده،‌ عظمت کتاب «بحار الأنوار»، تنوع مضامین، تعدد برداشت‏هاى ممکن از هر روایت، اهتمام بر استیفاى جمیع جوانب و طول زمان انجام هر مرحله، از جمله عواملى است که چنین کارى را همواره با مشکلات عدیده روبه‌رو خواهد ساخت. حال اگر ابتکارى و نوین ‏بودن این روش، عدم وجود ابزارهاى لازم، همچون اصطلاح‌نامه‏هاى عمومى و تخصصى و بانک نمایه‏ها و واژگان منتخب و حتى محدودیت‏هاى فنى رایانه دوران آغاز این حرکت را به خاطر آوریم، دشوارى انجام طرحى چنین عظیم، خود را بیشتر نمایان خواهد ساخت.

مجموعه‏اى از عوامل مذکور، ضرورت افزودن مرحله‏هاى هماهنگ‏سازى در هر مرحله را آشکار ساخت و زمانى بسیار طولانى را به خود اختصاص داد. هرچند حجم زمان صرف‌شده در این مرحله، در مقایسه با مراحل قبل، چندان چشمگیر نبود، اما چون براى حفظ هماهنگى بیشتر و یک‌سانى افزون‌تر، از تعداد بسیار محدودترى از محققان بهره جسته مى‏شد، سالیانى از زمان تولید برنامه را مصروف نمود.

در مرحله بعد، براى هریک از نمایه‏ها، کلیدى‏ترین واژه‏ها و اصطلاحات با نام «کلیدواژه‏ها» ثبت گردید که این واژگان، محورى‏ترین عناوین هر روایت بشمار مى‏روند و گرچه، در روند تولید، در آخرین مرحله ثبت مى‏گردند، ولى در مسیر بازیابى، نخستین مرحله پژوهش را شکل مى‏دهند؛ یعنى در هر تحقیقى باید کلیدى‏ترین و اصلى‏ترین محور هر خواسته را تعیین نمود و به اصطلاحى‏ترین شکل رایج بیان کرد و سپس این واژه را در فهرست کلیدواژگان جستجو نمود. پس از یافتن کلیدواژه مقصود، با انتخاب آن به فهرستى از نمایه‏ها دست خواهیم یافت که هریک به سبب داشتن قیدى افزون‌تر، نسبت به کلیدواژه اصلى، مجموع روایات مربوط به آن کلیدواژه را به گروه‌هاى کوچک‌تر محدود مى‏کنند. با یافتن یک یا چند عنوان مورد نظر و با انتخاب آنها، فهرستى از موضوعات، آشکار خواهد گردید که هریک، از روایتى استخراج گشته‏اند و انتخاب هرکدام، کاربر را به نشانى و متن کتاب «بحار الأنوار» منتقل خواهد ساخت.

تعداد کلیدواژه‏هاى «بحار الأنوار» که بالغ بر یک میلیون و صد و پنجاه و پنج هزار و چهار صد عدد مى‏باشد، نشانگر انواع مسیرهاى بازیابى هر روایت است؛ یعنى اگر دستیابى به هر حدیثى را از طریق کلیدواژه، نمایه و موضوع تصور نماییم، در برنامه حاضر مى‏توان به بیش از یک میلیون طریق مختلف، به روایات دست یافت و با لحاظ تعداد احادیث«بحار الأنوار»، به‌طور متوسط براى رسیدن به هر حدیث، ده مسیر مختلف در اختیار داریم. از سوى دیگر این تعداد انبوه در فهرست کلیدواژه‏ها، در ضمن بیست و سه هزار و هشتصد اصطلاح غیر مکرر مندرج شده که به‌خوبى میزان بالاى هماهنگى واژگان را به نمایش مى‏گذارد.

از آنجا که معجم موضوعى، فرهنگى مفهومى و معنامحور است، تعدد معانى واژگان و دلالت الفاظ متعدد بر معناى واحد، از عللى بود که تدوین نظام‏هاى مشترکات و مترادفات را الزامى مى‏ساخت. در نظام مشترکات، هر واژه، به معانى مختلفى که ممکن است از آن در برنامه حاضر اراده شود، تفکیک مى‏گردد و در نظام مترادفات، واژه‏هاى داراى معناى واحد، به‌صورت ماشینى به واژه مرجع ارجاع داده مى‏شود.

دقت در ثبت کلیدواژه‏ها در عین آنکه مانع از همسان‏سازى مفاهیمى متفاوت بود که داراى اختلافات معنایى دقیقى مى‏باشند، ولى لزوم ارجاع بین چنین واژه‏هایى، نظام مرتبطات را بنیان نهاد و ضرورت ارجاع مفاهیمى که در معجم استخراج نشده بودند به معانى متقارب موجود، مرتبطات محض را پدید آورد.

موارد دیگری که بایستی در استفاده از برنامه بدان توجه نمود عبارتند از:

1. در صورت تکرار روایتى در کتاب، هر مورد به‌صورت جداگانه، موضوع‌بردارى شده، ولى همان معناى واحد ممکن است با الفاظى متفاوت بیان شده باشد؛ هرچند، کوشیده‏ایم نمایه‏ها و کلیدواژه‏ها را تا حد ممکن یک‌سان کنیم.

2. اگر در صدد فحص کامل‌تر در باره مفهومى هستید، در کنار اصطلاح اصلى به مفاهیم اعم، اخص و وابسته‏اى که در فهرست مرتبطات عرضه مى‏گردند، مراجعه فرمایید. وجود تفاوت‏هاى دقیق و غفلت‏هاى رایج در حین ذخیره یا بازیابى، همواره مى‏تواند بخشى از پاسخ‏ها را از دید شما پنهان سازد.

3. براى پرهیز از اعمال سلیقه‏هاى مختلف و جهت جلب اعتماد محققان به شیوه معاجم معنایى، در نسخه حاضر تنها به استخراج موضوعات بیّن اکتفا کرده‏ایم و در گام اول، فرهنگى عمومى از روایات اهل بیت(ع) را ارائه داده‏ایم. امید است که در نسخه‏هاى بعد بتوانیم بر اساس نیازهاى روز و طبق اصطلاحات رایج علوم و فنون، به‌ویژه در حوزه علوم انسانى، معجمى جامع‌تر را در اختیار محققان قرار دهیم.

4.درک معانى بلند سخنان معصومان(ع) و عرضه آنها در قالب موضوعاتى موجز و گویا، به‌ویژه در حجمى چنین فراوان، خالى از خطا نخواهد بود، ولى حتى اگر استخراج موضوعات و ارتباط آنها با متن روایات، محل تأمل محققان باشد، اطلاعات برنامه، عرضه‌کننده نظامى الفبایى از معارف دینى و سلسله روابط درونى مفاهیم مذکور است که خود مى‏تواند به‌عنوان دستاوردى مستقل به کار آید.

نسخه اول این برنامه، پس از گذشت 16 سال، در قالب نرم‏افزارهاى معجم موضوعى مرکز، به مشتاقان عرضه گردید که خود دستاورد تلاشى طولانى در طراحى و تولید برنامه‏اى قدرتمند در عرصه فرهنگ‏هاى موضوعى است.

مزایای نسخه جدید

اینک با تلاشی چند ساله، نسخه جدید این نرم‌افزار که دارای امکانات جدیدی‌ است، با عنوان نسخه 1.5، به محققان و پژوهشگران علوم اسلامی تقدیم می‌گردد. در این نسخه، علاوه بر آنکه اصلاحات مفیدی برروی تک‌واژه‌ها و نمایه‌ها و موضوعات صورت گرفته و خطاهای نسخه قبل برطرف شده،

قابلیت‌های مهمی در برنامه قرار داده شده است که عبارتند از:

1. آدرس‌دهی: آدرس‌دهی‌ها در شیوه قبل، به اول روایت بود؛ بنابراین، برای تحقیق در روایات چندصفحه‌ای، به اول روایت مراجعه می‌شد و این، کاربر را دچار مشکل می‌کرد تا متن مورد نظر را که موضوع، نمایه‌ها و تک‌واژها از آن استخراج شده، بازیابی نماید، اما در نسخه حاضر، این اشکال رفع شده و آدرس‌ها به محل مورد نظر روایت متصل شده است؛ بنابراین، کاربر می‌تواند دقیقا محل مورد استناد را ملاحظه نماید.

2. ریشه‌ها: فهرست ریشه کلیدواژه‏ها، از امکانات جانبى نظام برنامه معجم موضوعى است و مى‏تواند یاری‌گر محققان در دستیابى به شکل منتخب اصطلاحات و مشتقات باشد. این قابلیت، در نسخه قبلی موجود نبود.

3. کتا‌بخانه: در این نسخه، 22 عنوان کتاب مرتبط با «بحار الأنوار» در 57 مجلد، از قبیل شروح و ترجمه‌ها قرار داده شده است تا کاربر را در مسیر سریع‌ترسازی تحقیق خویش رهنمون سازد. مجموع کتب این نسخه برنامه، به 167 مجلد کتاب می‌رسد.

4. لینک متن و شرح: در این نسخه، «بحار الأنوار»، به کتب شرح و ترجمه متصل شده؛ بنابراین، اگر کاربری به روایتی مراجعه نمود، می‌تواند ترجمه و توضیح آن‌ را هم در کتب مربوطه ببیند.

5. آیات در کتب: این، قسمت دیگری از برنامه است که با ارائه متن قرآن کریم با قابلیت جستجو و امکان بازیابی آیات در متن بحار الأنوار و سایر کتب برنامه، آگاهی بر تفسیر روایی آیات را برای کاربر ممکن می‌سازد.

6. انتقال متن: در نسخه قبل، با توجه به محدودیت‌های فنی و ابزاری آن دوران، انتقال متن جهت فیش‌برداری‌های پژوهشی صرفا با استفاده از محیط یادداشت داخل برنامه امکان‌پذیر بود و امکان ارتباط مستقیم با ویرایشگرهایی چون MS-Word یا حتی حافظه موقت سیستم جهت انتقال متون وجود نداشت که در این نسخه امکان انتقال متون به حافظه موقت (Clipboard)، محیط MS-Word و محیط یادداشت نور فراهم شده است.

7. بزرگ‌نمایی محیط کاربری: نسخه قبل با توجه به محدودیت صفحات نمایشگرهای متداول دوران تولید خود، نهایتا تا اندازه 600×800 را پشتیبانی می‌نمود، ولی در این نسخه برای راحتی کار با برنامه در نمایشگرهای جدید امکان بزرگ‌نمایی صفحات برنامه تا اندازه 768×1024 فراهم شده است و إن‌شاءالله در نسخه‌های بعدی رابط کاربری برنامه به‌صورت بزرگ‌نمایی دلخواه (Resize) عرضه خواهد شد.

معجم موضوعی «بحار الأنوار» در یک نگاه

تعداد کتب کتابخانه: 23 عنوان در167 مجلد.

تعداد عناوین غیر تکراری تک‌واژه‌ها: بالغ بر 23800 مورد.

تعداد غیر تکراری نمایه‌ها: بالغ بر 94900 مورد.

تعداد غیر تکراری موضوعات: بالغ بر 122900 مورد.

تعداد غیر تکراری مترادفات: بالغ بر2900 مورد.

تعداد مشترکات غیر تکراری : بالغ بر 2100 مورد.

تعداد مرتبطات غیر تکراری : بالغ بر 17000 مورد.

توضیحات تکمیلی

تگ ها

احادیث-الانوار-بحار-بحار الانوار-فرهنگ لغت-پژوهشی-دانلود قرآن-حدیث-روایات-روایت-علامه مجلسی-علوم اسلامی-کتاب-کتابخانه-کتاب علامه مجلسی-اهل بیت-حضرت محمد-معجم-معجم موضوعی-معجم موضوعی بحار الانوار-نرم افزار-نرم افزار علوم اسلامی-نرم افزار بحار-نرم افزار پژوهشی-نرم افزار نور-نرم افزار آموزشی-دانلود نرم افزار-دانلود کتاب-حدیث

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “معجم موضوعی بحار الانوار 1.5”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

محصولات مرتبط

قالب ووکامرس