حراج!

درختواره فقه

شیوه ای نوین در ارائه متون فقهی
کد محصول: 700014

۱۰,۰۰۰ تومان ۹,۵۰۰ تومان

وضعیت: موجود

توضیحات مختصر

عرضه نمودار درختی 58 باب از ابواب فقه اسلامی …

نوع نرم‌افزار: درختواره موضوعی

موضـوعات: فقه و احکام

تعداد کتاب‌ها: 9

سیستم عامل: ویندوز

توضیحات

معرفی اجمالی درختواره فقه

درختواره فقه، محوری ترین فعالیت پژوهشی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در حوزه فقه است که با شیوه ای نوین کتب فقهی را در اختیار فقه پژوهان قرار داده است.
محتوای نرم‌افزار

عرضه نمودار درختی 58 باب از ابواب فقه اسلامی
متن کامل 7 دوره لغت نامه در 52 جلد
دربــاره درختواره فقه

پیشگفتار : درختواره روشى نوین

همواره پژوهشگران و محققان علوم اسلامى‏ جهت سامان دهى امر تحقیق و دستیابى به مطالب مورد نظر خود ناگزیر از پژوهش و دقت نظر در کتب و متون گرانقدر گذشتگان مى ‏باشند.

و لکن به جهت وسعت و کثرت حجم منابع اصیل و قدیمى ‏کاوش در این متون و مراجعه به مصادر متعدد و منابع مختلف، مشکلاتى همچون کمى‏ وقت، عدم دقت کافى و… در روند تحقیق در پى خواهد داشت.

از این رو مؤسسات تحقیقاتى و علمى‏ به جهت آسان سازى کار محققان متون مختلف علمى ‏را مورد تحلیل قرار داده و روش‏هاى گوناگون را جهت سامان دهى امر تحقیق در اختیار جامعه علمى‏ قرار داده ‏اند.

با تحلیل و بررسى این روش‏ها مى‏ توان ادعا نمود که عرضه اطلاعات در دسته‏ هاى منظم به صورت نمودار درختى همراه با ایجاد ارتباط بین عناوین یک درخت با دیگر عناوین از بهترین صورتهاى موجود در عرضه اطلاعات یک علم است. چرا که ارائه اطلاعات به دیگر شیوه ‏ها در عین بهره ‏برى از محاسن بالا از نقائصى نیز برخوردارند که ذیلاً شرح داده خواهد شد.

روش‏هاى تحلیل متن:

به طور کلى یک متن تحقیقى و پژوهشى را به روش هاى ذیل مى‏ توان تحلیل نمود:

* تحلیل لفظى (معجم الفاظ)

* تحلیل فرمتى (فرمت تخصصى)

* تحلیل واژه ‏اى

* تحلیل نمایه ‏اى (نمایه بر متن)

* تحلیل موضوعى (معجم موضوعى)

البته از حیث زمان برى دسته بندى اطلاعات جهت تهیه نرم‏ افزار مربوط و نیز از نظر نوع پاسخگوئى به خواسته کاربران هر یک از تحلیل‏هاى فوق الذکر متفاوت اند و هر کدام درصدى از خواهش‏ هاى محققین را بر آورده خواهد نمود.

به عنوان مثال از حیث زمان برى و پاسخگوئى به خواسته کاربر، معجم موضوعى داراى اولین رتبه و معجم لفظى آخرین رتبه را دارا است و دیگر تحلیل‏ها با توجه به نوع کاربرى، در مراحل متوسط و میانى قرار خواهند گرفت.

این تحلیل‏ها به همراه نرم افزارهاى ارائه شده مبتنى بر آنها خصوصاً برنامه ‏ها و نرم ‏افزارهاى عرضه شده در قالب معجم موضوعى از نقاط قوت فراوان بهره مى‏ برند و لکن از جهات متعددى نیز قابل خدشه و نقد جدى هستند که مى‏ توان از آنها به موارد زیر اشاره نمود:

* ارائه اطلاعات حجیم به صورت درهم، توده ‏اى و ستونى

* هم سطح نبودن اطلاعات عرضه شده

* از دست دادن بسیارى از قرائن دخیل در فهم مطلب به جهت تقطیع متون

* ابهام یا اطاله عناوین استخراج شده از متون

* ناهماهنگى بین عناوین و اطلاعات عرضه شده پیرامون یک منبع و متن

* نا هماهنگى بین عناوین و اطلاعات عرضه شده پیرامون چند منبع و یک متن

* طولانى شدن زمان استخراج اطلاعات و هماهنگ سازى آنها

* هزینه برى زیاد در جهت امر تحقیق

روش دسته بندى اطلاعات به صورت درختواره:

از آنجا که تولید یک برنامه نرم‏افزارى متقن و محکم، برگرفته از پژوهش‏هاى محورى و اساسى و درخور مؤسسات تحقیقاتى، نه به صورت سطحى و صورى، نیازمند به امکانات و فرصت‏هاى زیادى است.

لذا مجموعه معاونت تحقیقات مرکز جهت اصلاح نقائص و تکمیل روش‏هاى فوق به این نتیجه دست یافت که باید اطلاعات ارائه شده در یک برنامه از نکات ذیل بهره ‏مند باشد.

* عرضه اطلاعات در دسته ‏ها و طبقه ‏هاى منظم و منطقى

* تهیه یک محور واحد و هماهنگ به حسب منابع و متون متعدد در یک علم.

به نظر مى‏ رسد با توجه به تجربه ‏هاى به دست آمده نظام درختى علاوه بر بر طرف کردن کمبودهاى موجود در دیگر شیوه‏ ها و بهره‏ گیرى از سیستم‏هاى جانبى مترادفات، مرتبطات، مشترکات، و سایر امکانات ذکر شده در دیگر سیستم‏هاى عرضه اطلاعات، از قابلیت‏هاى دیگرى همچون ایجاد ارتباط بین دو یا چند شاخه در یک باب و یا ابواب مختلف و دسته بندى اطلاعات به گونه‏ اى منطقى برخوردار است.

در واقع یک نظام نمودار درختى مى‏ تواند محور تمام متون و منابع یک علم قرار گیرد.

به گونه‏ اى که یک کاربر با جستجو در عناوین درختواره به راحتى بتواند به مطلوب و خواسته خود در تمام منابع این نمودار نائل شود.

درختواره مکمل روش‏هاى رائج:

گر چه معجم‏هاى موضوعى به جهت بهره ‏گیرى از قابلیت‏هاى فراوان و دقت فوق العاده در تحلیل متون داراى هیچ نوع جایگزینى نمى‏ باشد. و لکن چون نقدهاى هفت گانه ذکر شده بر این نوع تحلیل و دسته بندى اطلاعات نیز وارد است لذا مى ‏توان ادعا نمود که سیستم درختواره توانائى جبران این نواقص را دارد.

بنابراین درختواره یا نمودار درختى با ارائه نوعى کیفیت و شکل دهى جدید اطلاعاتى، قابلیت حکومت و انطباق و اثر گذارى بر معاجم مختلف از جمله معجم موضوعى را دارا مى‏ باشد.

و از آنجا که نظام درختى از یک ساختار کیفى با شکل دهى جدید بهره ‏مند است، نه تنها هیچگونه منافاتى با روش‏هاى تحلیلى دیگر نداشته بلکه مى ‏تواند با دمیدن روح در کالبد دیگر معاجم کارائى آنها را دو چندان و مضاعف گرداند.

در واقع معجم‏هاى موضوعى واژه ‏اى، نمایه بر متن و الفاظ، قابلیت لازم جهت ارائه به صورت درختواره را دارا مى‏ باشد و این نظام درختى است که نواقص آنها را بر طرف ساخته و به شیوه‏اى جدید عرضه مى‏ شود.

بنابراین نظام درختى نه تنها یک روش جایگزین و هم عرض با روش‏هاى دیگر نیست بلکه ارتقا دهنده روش‏هاى مختلف پژوهشى و تکمیل کننده معاجم گوناگون است.

تعریفات:

* درختواره

یک درختواره یعنى نمائى از عناوین کلى و جزئى یک علم که به صورت طبقه بندى شده در شاخه‏ هاى منظم عرضه مى‏ گردد.

این نمودار قابل تطبیق بر کتب و متون متعددى از منابع موجود در آن علم است.
* برگ

نهائى ترین قسمت درختواره که نقطه ارتباط بین شاخه‏ها و متون و منابع در نظر گرفته شده پیرامون یک علم است. نشانى هاى استخراجى از متن، از طریق کدهاى اختصاصى توسط این ترمینالها به درخت متصل مى‏ گردد.

* شاخه

به گره هائى از درخت که قابلیت انقسام و پیشروى به شاخه هاى دیگر ویا برگ را دارد، شاخه گفته مى‏ شود

* مکمل

در حین تطبیق و اتصال درختواره بر متون مربوطه گاه عناوینى که هیچگونه جایگاهى در درخت ندارند به چشم میخورد.

با توجه به عنایت به حفظ ونگهدارى و استفاده از آنها در جایگاه مناسب ، این عناوین به صورت نمایه هاى مکمل، با شاخه هاى مربوطه ارتباط برقرار نموده و در اختیار مجامع علمى ‏قرار داده مى‏ شود.
به طور مثال، بر هیچکس پوشیده نیست که کتب فقهى گنجینه اى عظیم از فروعات و مباحث استدلالى مى‏باشد که در ضمن آن، مباحث مرتبط با فقه نظیر : قواعد فقهى و مباحث قرآنى، اصولى، رجالى، کلامى، تاریخى، ادبى قرار دارد .

بر همین اساس مباحث غیر فقهى و کاربردى به صورت نمایه هاى مکمل عناوین درخت عرضه مى‏ گردد.

* عنوان

مفهومى ‏است اعم که شامل هر یک از حالت هاى شاخه، برگ، و مکمل مى‏ گردد.

* مرتبطات

گاه مباحث و مطالب مندرج در تحت یک علم از چنان ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر برخوردار است که مى‏تواند نیاز محققان در حوزه دین را برطرف نماید.

چرا که ممکن است پژوهشگرى در جستجوهاى خویش حوزه‏اى از معانى را مورد توجه قرار داده که شاخه انتخاب شده تنها شامل بخشى از این حوزه است.

این خواسته که در بیشتر موارد مورد تحقیق بخوبى آشکار است، نیازمند ایجاد رابطه بین دو یا چند شاخه و یا برگ از برگهاى درخت است که در ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر قرار دارند.

به عنوان نمونه مى‏توان در دو باب صوم و صلاه از ابواب فقه به ارتباط میان دو بحث صلاه مسافر و صوم مسافر و ارتباط تنگاتنگ بین این دو موضوع و تأثیرات مستقیم آن در استنباط احکام شرعى و مباحث مندرج در تحت این موضوع اشاره کرد.

شناخت روابط مفهومى‏بین شاخه‏ها و برگهاى مختلف یک یا چند باب، و توجه بر وابستگى میان یک بحث از مباحث یک علم با دیگر موضوعات، از ویژگیهاى این مرحله مى ‏باشد.

* ارجاعیات

با توجه به شیوه اطلاع رسانى دقیق و منظم یک نظام درختى و گستردگى ساختار و تنوع مباحث و مطالب یک علم گاه ممکن است یک عنوان به اعتبار حیثیات مختلف در جایگاه‏هاى متعددى نمود پیدا نموده و بر همین اساس تکرار شود.

در این میان تشخیص اصلى‏ترین جایگاه این عنوان از مهم‏ترین شگردهائى است که معمار یک درختواره باید با دقت فوق‏العاده به آن بنگرد. بطورى که هر پژوهشگرى با دستیابى به جایگاه‏هاى غیر اصلى به محل اصلى خود ارجاع داده شده و از آن مکان با متون مندرج در آن علم ارتباط برقرار نماید.

منابع

محور اصلى این برنامه، نمودار درختى 58 باب از ابواب فقه اسلامى است که قابلیت اتصال با متون کتب علماى قبل از زمان شیخ طوسى (قدس الله سرهم) را دارد.

این متون عبارتند از:

* جمل العلم والعمل

* الانتصار

* الناصریات

* فقه الرضا

* المقنع

* الهدایه بالخیر

* المقنعه

* الإشراف

* الکافی

شایان ذکر اینکه به توفیق حضرت حق (عز اسمه) و در ظل توجهات حضرت ولى عصر (عج) مراحل تحقیق و تطبیق کتب شیخ طوسى (ره) برنمودار نیز انجام یافته و پس از اجراء مرحله هماهنگ‏سازى عناوین و سیستم‏سازى بزودى در قالب درختواره عرضه خواهد شد.

محتویات:

با توجه به اینکه متون کتب فقهى علماء سلف علاوه بر مسائل و فروعات فقهى مشتمل بر مطالب و مباحث دیگر چون اصولى، رجالى، ادبى، تاریخى و … مى ‏باشد و از طرفى نیز این درختواره بر اساس فروع و مسائل فقهى تدوین گردیده است از اینرو جهت تحلیل درختواره اى متون مندرج در منابع به دو دسته تقسیم گردید:

الف- مطالب فقهى که به صورت نمودارى عرضه مى گردد.

ب – مطالب و مباحث غیر فقهى و ادله و نظریه صاحبان رأى که به صورت عناوین مکمل نمودار عرضه شده است.

_ الگوى درختواره:

عنایت فقهاى عظام به کتاب شرائع الاسلام و نوع دسته بندى بدیع همراه با تبیین فروع فقهى آن، ما را بر آن داشت تا دسته بندى و شاکله درختواره فقه را از این کتاب ارزشمند اتخاذ نمائیم.

بر همین اساس شرائع محقق (ره) مبنا و محور تحقیق نمودارى قرار گرفت. وپس از پیرایش به حذف و اضافه، با استفاده از ارتکازات فقهى متأخران اساس آئین نامه هاى نمودار سازى درختواره فقه تدوین گردید. باشد که به حول و قوه الهى مقبول نظر اهل تحقیق و اندیشمندان قرار گیرد.

_ فرمت گذارى تخصصى:

تنوع در مباحث مندرج در عناوین نمودار و عناوین مکمل استخراجى از متن، ما را بر آن داشت تا با با تنوع دهى در دامنه هاى اطلاعاتى و ایجاد علایم قراردادى ، عناوین متون فقهى را با فرمت گذارى تخصصى ارزش دار نموده و فهرست هاى مختلفى را تهیه نمائیم.

بدیهى است هر چه دامنه این فهارس وسیع‏تر باشد، بر ارزش کار تحقیقیاتى افزوده شده و امکان اطلاع رسانى را آسان تر مى‏ نماید.

_ فرمت هاى مندرج در عناوین درختواره:

* معانى و مرادفات

* واجبات و مستحبات

* محرمات و مکروهات

* حِکَم و آثار

* أحکام

* شروط و اعتبارات

* اقسام و انواع

* تنازعات

_ فرمت هاى مندرج در عناوین مکمل:

* معانى و مرادات

* مباحث کتاب و سنت

* مباحث اصولى

* مباحث رجالى

* مباحث تاریخى

* مباحث ادبى

* ادله و آراء

_ فهرست اعلام:

* آیات

* اشخاص

* امکنه

* ازمنه

* احادیث

* فرق و گروه ها

* قواعد

* ادعیه

توضیحات تکمیلی

قابلیت ها

نمایش درختواره فقه با قابلیت مقایسه بین دو یا چند باب فقهی و ارائه آن به عنوان محور فقه پژوهی
اتصال کتب فقهی قدما بر درختواره و دسته بندی نظام‏ مند و طبقاتی اطلاعات و تفکیک مباحث فقهی، اصولی، رجالی، تاریخی، ادبی و….
ارائه فهرست‏ های منتخب از عناوین درختواره و نمایه‏ های مکمل
نمایش مدخل‏ های تحقیقی از عناوین درختواره و نمایه‏ های مکمل همراه با نظام‏ های مشترکات، مترادفات و مرتبطات واژه ‏ای
ویژگی ارتباط بین عناوین گوناگون درختواره در یک یا چند باب‏ مختلف فقهی
تعیین ارتباط مباحث مطرح شده در یک منبع اطلاعاتی و تشخیص جایگاه واقعی آن
امکان جستجو های پیشرفته در مسیر درختواره ، عناوین و الفاظ کتب
دسترسی به کتب قدما از طریق فهرست درختی و نمایش آن با قابلیت های متنوع کتابخانه ای
مختصر و مفید بودن عناوین درختواره به جهت بی نیازی از تکرار الفاظ عرضه شده در مسیر درختواره
برطرف شدن ابهامات ناشی از نمایه سازی غیر نموداری
قابلیت اتصال ابواب فقهی به متون کتب علمای پیش از شیخ طوسی(رحمه الله) شامل : جمل العلم والعمل – الانتصار – الناصریات – فقه الرضا – المقنع – الهدایه باالخیر – المقنعه – الإشراف – الکافی

تگ ها

فرهنگ لغت-پژوهشی-دانلود قرآن-درختواره-درختواره فقه-علوم اسلامی-فقه-کتاب-کتابخانه-اهل بیت-حضرت محمد-مکاسب-مکاسب محرمه-لمعه-لمعه دمشقیه-فقاهت-تحقیق-پایان نامه-پژوهش-نرم افزار-نرم افزار علوم اسلامی-نرم افزار پژوهشی-نرم افزار نور-نرم افزار آموزشی-دانلود نرم افزار-دانلود کتاب-نمودار درختی فقه-حدیث

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “درختواره فقه”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

محصولات مرتبط

قالب ووکامرس