مدیریت در شبکه های اجتماعی

چکیده

مدیریت،یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین عوامل رشد یا افول یک شبکه اجتماعی است.باید دانست که مدیریت در شبکه‌های اجتماعی به جهت ماهیت وب 2 ذاتا با مدیریت‌های اعمال‌شده در نسل پیشین وب متفاوت است.بر این‌ اساس،نیاز به پرداختن به مدیریت در شبکه‌های اجتماعی بیشتر احساس می‌شود.این نوع از مدیریت،مدیریتی است‌ که در ارتباط مستقیم با کاربران شکل گرفته و با کنترل و نظارت آنان جنبه‌های پیچیده خود را مشخص می‌سازد. در این مقاله ابتدا این پدیده را معرفی نموده و در ادامه با مقایسه میان مدیریت نسل جدید وب و نسل پیشین آن، تفاوت‌های مدیریتی این دو نسل از وب را مشخص می‌سازیم و در نهایت،با ذکر مسائل مهم و مطرح در مدیریت این‌ شبکه‌ها،به بحث عملی در مدیریت شبکه‌های اجتماعی می‌پردازیم.

کلمات کلیدی

شبکه اجتماعی،مدیریت،جامعه مجازی.

ره آورد نور » تابستان 1389 – شماره 31 (صفحه 40)


‌ ‌‌‌اشـاره‌

مدیریت،یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین عوامل رشد یا افول یک شبکه اجتماعی است‌.بـاید‌ دانـست‌ کـه مدیریت در شبکه‌های اجتماعی به جهت ماهیت وب 2 ذاتا با مدیریت‌های اعمال‌شده در نسل‌ پیشین وب متفاوت است.بـر این اساس،نیاز به پرداختن به مدیریت در‌ شبکه‌های اجتماعی بیشتر احساس‌ می‌شود‌.ایـن نوع از مدیریت،مدیریتی اسـت کـه در ارتباط مستقیم با کاربران شکل گرفته و با کنترل و نظارت آنان جنبه‌های پیچیده خود را مشخص می‌سازد.

در این مقاله ابتدا این پدیده را‌ معرفی نموده و در ادامه با مقایسه میان مدیریت نسل جدید وب و نسل پیـشین آن، تفاوت‌های مدیریتی این دو نسل از وب را مشخص می‌سازیم و در نهایت،با ذکر مسائل مهم و مطرح‌ در‌ مدیریت این شبکه‌ها،به بحث عملی در مدیریت شبکه‌های اجتماعی می‌پردازیم.

کلیدواژگان:

شبکه اجتماعی،مدیریت،جامعه مجازی.

مدیریت در شبکه‌های اجـتماعی

(بـه تصویر صفحه مراجعه شود) محمد مصطفی حسینی

mmhosseini‌@noornet‌.net (به تصویر صفحه مراجعه شود)

مقدمه

بی شک،سده اول از هزاره سوم میلادی را می‌توان عصر دگرگون شدن ارتباطات و شکل‌گیری گونه‌های تازه‌ای از ارتباطات جهانی دانـست؛ارتـباطاتی‌ که‌ مبتنی بر کاستن فاصله‌ها و افزودن بر کیفیت زندگی اجتماعی افراد بشر هستند.البته باید توجه داشت که این فقط ابزارها نیستند که در این تحول بزرگ جهانی هرلحظه نـو‌ و شـکل‌ به‌ شکل می‌شوند،بلکه بشر نیز‌ تحت‌ تأثیر‌ جریان سریع فناوری‌های تازه و به روز،آن به آن خواسته‌هایش رنگ و شکلی تازه می‌گیرد؛خواسته‌هایی که همه برآمده از یک خواسته‌ اسصلی‌ هستند‌؛یعنی زنـدگی آسـان و ارتـباط بدون مرز.

تحولات شکل‌ گـرفته‌ در عـصر جـدید در دنیای اینترنت که خود زاده همین عصر می‌باشد،رونق و سرعت بیشتری دارد؛به گونه‌ای که‌ اگر‌ فردی‌ امروز سری به اینترنت بزند و دگـر بـار سـال آینده باز‌ سری به جهان مجازی بزند،از تـغییرات حـاصل شده متحیر خواهد شد.

ره آورد نور » تابستان 1389 – شماره 31 (صفحه 41)


(به تصویر صفحه مراجعه شود) شبکه‌های‌ اجتماعی‌،خود‌ یکی از شکل‌های تکامل‌یافته ارتباطات بدون مرز و فـاصله در ایـنترنت هـستند‌؛ارتباطاتی‌ که با به خدمت گرفتن جدیدترین و به روزترین امـکانات عرضده شده در دنیای وب برای کاربران‌ خود‌،بهشتی‌ رؤیایی از داشتن همه امکانات یکجا و بدون محدودیت را فراهم آورده است‌.این‌ نـوع‌ از پایـگاه‌های ایـنترنتی را می‌توان به جرأت نسخه تکامل‌یافته وب 2 یا وب کاربرمحور دانست‌.همه‌ ابزارهای‌ تـولدیافته در انـقلاب وب 2 به صورت یکجا در شبکه‌های اجتماعی به خدمت گرفته شده‌اند‌ تا‌ کاربران بدون دغدغه و به راحتی بـه فـعالیت‌های روزمـره خویش در وب بپردازند.

برای‌ شبکه‌های‌ اجتماعی‌ تعاریف متفاوتی ذکر شده که هرکدام از آنـها بـه نـوعی می‌کوشد تا این پدیده‌ بزرگ‌ جهانی را توصیف نماید؛اما حق این است که خـواسته‌های کـاربران و بـه کارگیری‌ امکانات‌ جدید‌ است که لحظه به لحظه شأن جدیدی را برای این پدیده جـهانی بـه وجود می‌آورد‌.اما‌ به صورت کلی اگر خواسته باشیم،شبکه‌های اجتماعی را به عـمومی‌ترین حـالت‌ آنـ‌ تعریف‌ کنیم باید بگوییم شبکه اجتماعی عبارت است از سرویس خدماتی تحت وب که به افـراد‌ اجـازه‌ می‌دهد‌:

1.یک پروفایل عمومی یا نیمه عمومی در داخل سیستم بسازند.

2.به فهرست‌ مـفصل‌ ارائهـ‌شده از کـاربران و ارتباطات‌شان در داخل شبکه دسترسی داشته باشند.

3.اطلاعات ارائه‌شده توسط سایر کاربران در‌ داخل‌ شبکه را مرور و مـلاحظه نـمایند.1

طبیعت این نوع از سایت‌ها و همچنین واژه‌نامه‌ اصطلاحات‌ متداول در این شبکه‌ها از سایتی بـه‌ سـایت‌ دیـگر‌ متفاوت می‌باشد. باید دقت داشت که شبکه‌ اجتماعی‌ از دو کلمه«شبکه»2و «اجتماع»3تشکیل شده است.ایـن نـوع نـامگذاری به دو‌ معنا‌ در ماهیت آن دلالت دارد‌:نخست‌ تأکید می‌نماید‌ که‌ ماهیت‌ این نوع سایت،شـبکه اسـت و دوم‌ اینکه‌ این نوع از شبکه یا ارتباطاتی که بین کاربران آن شکل می‌گیرد‌،تبدیل‌ به یک اجـتماع هـدفمند می‌گردد.برقراری‌ ارتباط در این نوع‌ شبکه‌ برای همگان میسر و کاملا اختیاری‌ اسـت‌ و افـراد می‌توانند با هرکسی که تمایل دارند ارتـباط بـرقرار نـمایند،یا ارتباط خود‌ را‌ رد نمایند.

مقاله پیش رو‌،در‌ پیـ‌ آن اسـت که‌ بحث‌ مدیریت را در شبکه‌های‌ اجتماعی‌ بررسی و جنبه‌های مختلف آن را ذکر نموده و به کسانی کـه قـصد دارند با این‌ پدیده‌ جـهانی وب هـمگام شوند، تـوصیه‌هایی کـاربردی‌ ارائهـ‌ نماید.

چرا‌ کاربران‌ وارد‌ شبکه‌های اجتماعی می‌شوند؟

یـکی از‌ مـهم‌ترین مطالبی را که باید مدیران شبکه‌های اجتماعی بدانند و همواره به تجزیه و تحلیل آن مـبادرت‌ ورزنـد‌، پاسخ به این سؤال است کـه‌ چرا‌ کاربران‌ وارد‌ شبکه‌های‌ اجـتماعی می‌شوند؟

یـکی از‌ کاربران‌ وب دو در این‌باره می‌نویسند:هرپایگاه وب دویـی کـه انگیزش‌های لازم جهت حضور قوی و مؤثر کاربران‌ در‌ محیط‌ وب دو را درک کند،به سرعت‌ در‌ شمار‌ پربیننده‌ترین‌ پایـگاه‌ها‌ و تـبدیل‌ به غنی‌ترین پایگاه‌ها خواهد شـد.پایـگاه‌های بـه اشتراک‌گذاری اطلاعات و مـنابع انـدک نیستند و موفقیت تمام ایـن پایـگاه‌ها یکسان نمی‌باشد و اقبال کاربران و تعداد بازدیدکنندگان آن‌ها منوط به شناسایی و تقویت‌ علل حضور کـاربران در ایـن نوع پایگاه‌ها می‌باشد.

برخی از انگیزه‌ها و عـلل حـضور کاربران در تـولید مـحتوا و بـه اشتراک‌گذاری آن‌ها عبارت اسـت از:

1.دیده شدن:ارسال مطالبی که نام نویسنده‌ بر‌ آن درج شده است،موجب می‌شود تا این نـام بـه همراه آن مقاله در دنیای وب به خوبی دیـده شـود.

2.جـزئی ازوب بـودن:ارسـال مطلب و درج عنوان بـا نـام‌ ارسال‌کننده‌ موجب ایجاد این حس می‌شود که آن‌ها اکنون جزئی از وب هستند.

ره آورد نور » تابستان 1389 – شماره 31 (صفحه 42)


(به تصویر صفحه مراجعه شـود) 3.مـشارکت:هـرچه مشارکت کاربران در جای‌ جای‌ پایگاه‌های وب دویی افـزایش یـابد‌،اقـبال‌ کـاربران نـیز بـرای حضور پررنگ‌تر می‌گردد.کاربران در این محیطها نه فقط در تولید محتوا،بلکه در ارزیابی آثار تولیدی نیز تأثیرگذار هستند و هرچه‌ نقد‌ و نظر آن‌ها بیشتر به‌ چشم‌ بیاید،در بخش‌های گـسترده تری مشارکت می‌کند.

4.تولیدکننده محتوا به جای مصرف‌کننده صرف:تولیده کننده بودن حسی است که حتی در وب 1 نیز به عیان دیده می‌شود؛اما در دنیای‌ وب‌ 2 که امر تولید بسیار پررنگ‌تر اسـت، کـاربران تولیدکننده‌اند و بدون دردسرهایی که در وب 1 دارند،به تولید محتوای می‌پردازند.

5.ارتباط از طریق به اشتراک‌گذاری منابع:ارسال فایل، یکی از سودمندترین ابزار‌ ارتباطی‌ است که‌ افراد با سلایق نزدیک، اما متنوع کـنار هـم جمع می‌شوند و با امکانات نامه‌نگاری و ارتباطی که در پایگاه‌های‌ به اشتراک‌گذاری منابع فراهم آمده،با هم تعامل و ارتباط برقرار می‌کنند‌.

6.کمک‌ گرفتن‌ از نظرات دیـگران بـرای بهبود آثار: بازخورد و نقد و بـررسی دیـگران بر تولید آثار بعدی و تنقیح اثر ارسالی ‌‌می‌تواند‌ تأثیرگذار باشد.

7.استفاده از فضای موجود در پایگاه:کاربران می‌توانند فایلی را ارسال‌ کنند‌ و دیدن‌ فایل را فقط به خـودشان و یـا برای دوستشان و یا گـروهی مـحدود ممکن نمایند.ارسال فایل‌ در این پایگاه‌های وب دویی،یعنی در اختیار داشتن منابع در هرکجا که‌ دسترسی به اینترنت وجود‌ دارد‌.

8.انگیزه‌های شخصی و دینی:انگیزه‌های چون گسترش دین و فرهنگ مثبت یا منفی،گسترش عـلم و آمـوزش،انتقال تجربیات،تبلیغ فکر و اندیشه یا مذهب،از جمله مواردی است که کاربران را به پایگاه‌های وب‌ دویی می‌کشاند تا از این طریق، اندیشه و فکرشان را منتشر سازند.

9.گسترش محیط جدید و استفاده از فایل‌های دیـگران: ایـن مطلب نـه فقط درباره پایگاه‌های وب دویی،بلکه برای پایگاه‌های به اشتراک‌گذاری‌ منابع‌ همچون رپیدشیر نیز صدق می‌کند.این سـؤال پیش می‌آید که کاربرانی که فایلی را در پایگاه‌هایی چون رپیدشیر ارسال مـی‌کنند،چـه انـگیزه‌ای دارند و حال آن‌که این نوع پایگاه‌ها هیچ کدام‌ از‌ ویژگی‌های پایگاه‌های وب دویی را ندارد؟باید گفت که انگیزه قوی کاربران در ارسـال ‌ ‌فـایل در این پایگاه‌ها،گسترش محتوای آزاد و در اختیار قرار دادن آن برای دیگران کاربران می‌باشد.کاربر‌ در‌ این انـدیشه اسـت کـه اگر کتابی را که در اختیار دارد،ارسال نماید،در گسترش فضایی کمک خواهد کرد که خود بیش از دیـگران از آن سود خواهد برد‌.ارسال‌ یک‌ یا چند کتاب،امکان دسترسی‌ آزاد‌ به‌ هزاران جـلد کتاب را فراهم می‌نماید.4

تـفاوت مـدیریت شبکه‌های اجتماعی با مدیریت سایر پایگاه‌ها

ریشه تفاوت مدیریت مؤثر در شبکه‌های اجتماعی‌ با‌ سایر‌ پایگاه‌ها را باید در تفاوت مدیریت در پایگاه‌های‌ وب‌ دویی با نسل قبل آن شناخت.در واقع،علت اصلی این تفاوت مـاهیت وب دویی‌هاست که در آن به‌ جای‌ ارائه‌ محتوا توسط مدیران،این کاربران هستند که محتوا را ارائه‌ می‌نمایند.

برای پیدا نمودن شناختی بهتر و جامع‌تر از تفاوت مدیریت در وب 2 و نسل قبل از آن،به موارد‌ ذیل‌ اشاره‌ می‌گردد:

1.در وب 2 بـه دادهـ‌ها و ذخیره اطلاعات اهمیت بسیاری داده می‌شود‌.مدیریت‌ وب دویی معتقد است که باید از نیروها و دانسته‌های کوچک برای رسیدن به یک بانک بزرگ‌ داده‌ها‌، بهره‌گیری‌ نمود.نمونه این مطلب را می‌توان در بهره‌گیری‌

ره آورد نور » تابستان 1389 – شماره 31 (صفحه 43)


ویکیپدیا از دانـسته‌های کـاربرانش‌ یا‌ از‌ استفاده سایت گیگا پدیا از دانسته‌های کاربرانش برای تکمیل اطلاعات بانک بزرگ کتاب ها‌ جست‌.

2.مدیریت‌ سرویس‌های وب 2،از کاربرانشان یاد می‌گیرند و همواره سعی می‌کنند مسیر کار را برای کاربرانشان‌ راحت‌ و آسـوده نـمایند؛به عنوان مثال،سرویس جی میل برای آسان کردن کار کاربرانش‌ به‌ صورت‌ خودکار ایمیل‌های رسیده و ارسال شده کاربران را در دفتر ارتباطات کاربر ذخیره می‌نمایند و کاربران‌ هنگام‌ ارسال مجدد ایـمیل کـافی اسـت که چند حرف اول نام یـا ایـمیل او‌ را‌ وارد‌ نـمایند تا سرویس به صورت خودکار کامل شونده‌5ایمیل مورد نظر را پیشنهاد دهد.

3.مدیریت‌ سرویس‌های‌ وب دویی به طراحی رابط کاربر پویا بـا بـه کـارگیری فناوری‌های روز‌ بسیار‌ اهمیت‌ می‌دهند و از فناوری‌هایی مانند: Ajax,CSS,xml,HttpRequest و Javascript نهایت اسـتفاده را مـی‌نمایند.فرم‌های پویا‌، فیلدهای‌ خودکار‌ تکمیل‌شونده،اطلاعات پویا،تم‌های قابل ویرایش،شناسایی خودکار کاربران و بسیاری دیگر از‌ امکاناتی‌ که پایگاه‌های وب دویـی ارائه مـی‌کنند،از نـمونه‌های رابط کاربر پویا می‌باشد.

4.نگاه مدیریت وب دو‌ رویکرد‌ به داده،به جـای سند می‌باشد، بر خلاف وب یک.جمع‌آوری واحدهای‌ کوچک‌ داده با روش‌های نوین و ارائه آن‌ها به‌ صورت‌ قابل‌ بهره‌گیری برای کـاربران،از جـمله خـواسته‌های وب‌ دو‌ می‌باشد؛بر خلاف نسل یک که کاملا سندمحور می‌باشد.

5.وب دو در پیـ‌ آنـ‌ است که به کاربرانش برای‌ مشارکت‌ قدرت ببخشد‌؛به‌ این‌ معنا که به جای اینکه پایـگاه‌ بـه‌ صـورت متمرکز مدیریت شود،به کاربران این امکان داده می‌شود تا به‌ جای‌ یـک بـازدیدکننده صـرف بودن،خود وارد‌ کار شده و به تولید‌ و ارائه‌ و حتی ارزیابی محتوا بپردازند.

6.طبقه‌بندی‌ مطالب‌ در پایـگاه‌های وب دویـی بـر خلافنسل پیش از آن‌که به صورت تک‌سونومی‌6بود‌،در‌ وب 2 به صورت فولکسونومی‌7ارائه‌ می‌گردد‌.نمونه‌ بـارز آن،بـه‌ کارگیری‌ برچسب یا تگ در‌ پایگاه‌های‌ وب دویی می‌باشد.

علاوه بر فراهم آوردن امکان طبقه‌بندی اطـلاعات تـوسط کـاربران،سیستم‌های بر‌ پایه‌ فولکسونومی می‌تواند نشانه‌های شخصی را ذخیره‌ کند‌،تاریخ نشانه‌های‌ کاربارن‌ را‌ آنالیز کـند و گـروه‌های کاربران‌ را که علایق مشابه دارند،استخراج کند و منابعی را که معمولا ترجیح داده می‌شود،مـعرفی‌ کـند‌.8

7.مـدیریت پایگاه‌های وب دویی برای کاربران‌ خود‌ امکانی‌ به‌ وجود‌ می‌آورند که به‌ آسانی‌ توسط کاربران خـود قـابل پی‌گیری باشند.نمونه آن را در استفاده این پایگاه‌ها از RSS 9و سیستم‌ های‌ مشابه‌ آن‌که به وفـور در پایـگاه‌های وب دویـی‌ وجود‌ دارد‌، می‌توان‌ یافت‌.

8.از‌ دیگر قابلیت‌های وب 2 وجود API 01در ساختار فنی پایگاه است. API ها به توسعه‌دهندگان نرم‌افزار ایـن امـکان را مـی دهد تا سرویس‌های جدیدی را بر اساس‌ دیگر پایگاه‌های سرویس وب 2 ایجاد نمایند.در شـبکه‌های اجـتماعی بزرگ مانند فیس بوک و توییتر این قابلیت‌ها وجود دارد و بر اساس آن می‌توان مجموعه‌ای از نرم‌افزارها و خدمات جدید را ایـجاد کـرد‌. API‌ ها تنها از نظر ایجاد سرویس‌های جدید پراهمیت نیستند؛بلکه API ها این امـکان را فـراهم می‌کنند تا کاربران بتوانند هرچه بیشتر و گـسترده‌تر فـعالیت‌های اجـتماعی در سطح وب داشته‌ باشند‌؛به عنوان مثال،ایـن امـکان وجود دارد که کاربر از روش‌های مختلف حساب توییتر خود را بروز نماید.همچنین امکان اتـصال چـندین سرویس‌ به‌ هم به واسـطه ایـن قابلیت‌ بـه‌ وجـود مـی‌آید؛مثلا با بروز کردن و ارسال مـطلبی در پایـگاه فرند فید،همان مطلب در توییتر و فیس بوک هم بروز می‌شوند.

مواردی کـه ذکـر‌ شد‌،برجسته‌کننده این نکته مهم‌ اسـت‌ که: مدیریت پایگاه‌های وب دویـی و بـه صورت مشخص شبکه‌های اجتماعی کـه نـسخه تکامل‌یافته وب 2 می‌باشد،به صورت ماهیتی با نسل قبل وب متفاوت می‌باشد.

گرچه نگاه بـه انـجام پایگاه‌ها به‌ صورت‌ پروژه‌های کـاری زمـان دار اصـولا اشتباه می‌باشد؛امـا مـی‌شد در وب 1 پایگاه‌ها را به علت پویـا نـبودنشان به صورت پروژه‌هایی تعریف نمود و در طی زمان مورد نظر به انجام رساند‌.اما‌ ایـن تـصور‌ به صورت کلی در پایگاه های وب دویـی اشـتباه و ناصحیح اسـت.

مـدیران پایـگاه‌های وب دویی باید توجه‌ داشـته باشند که پایگاه (به تصویر صفحه مراجعه شود)

ره آورد نور » تابستان 1389 – شماره 31 (صفحه 44)


های وب‌ دویی‌،دائما‌ دچار نیاز و خـواسته‌های جـدید هستند.از این رو،این پایگاه‌ها،مدیریتی پویـا را اقـتضا مـی‌نمایند.تـعریف پروسـه ‌‌انجام‌ کار،نـوشتن طـرح،طراحی کلیات،اختصاص بودجه، انجام مراحل برنامه‌نویسی،اختصاص هاست و تأمین‌ سرور‌،گرفتن‌ تست،رفع نواقص،دعـوت کـاربران،تـوسعه امکانات،کنترل محتوا و بسیاری دیگر از مواردی کـه در‌ مـدیریت وب دویـی وجـود دارنـد، مـواردی نیستند که بتوان آنها را به صورت‌ پروژه تعریف نمود و باید‌ با‌ دید مدیریت وب دویی و پویا به سوی موفقیت در آن حرکت نمود.

نکات قابل توجه در مدیریت شبکه‌های اجتماعی 1.تعیین اسـتراتژی و هدف‌گذاری پیش از راه اندازی شبکه

تعیین استراتژی از سه‌ مرحله تشکیل گردیده است و فرآیند تدوین استراتژی شبکه اجتماعی،بر اساس وضعیت داخلی وب،شرایط محیطی و…تعیین و تدوین می‌گردد.این مراحل عبارت‌اند از:

مرحله 1-تـعیین چـشم‌انداز،مأموریت و اهداف بنیادی شبکه اولین‌ مرحله‌ از فرآیند تدوین استراتژی،تعیین چشم‌انداز و مأموریت شبکه است.چشم‌انداز یا Vision یک تصویر مطلوب از آینده شبکه را ترسیم می‌کند که استراتژی برای تحقق آن تدوین مـی‌گردد.ایـن همان‌ وضعیتی‌ است که مدیریت سعی می‌کند شبکه را به طرف آن راهبری نماید.چشم‌انداز،موجب هماهنگی در درون شبکه و سازگاری بین تصمیمات و فعالیت‌های مدیریت و کاربران شـبکه مـی‌شود.هرچه اعتقاد کاربران‌ شبکه‌ بـه ایـن اهداف بنیادی بیشتر باشد،موجب بروز انرژی و موفقیت بیشتری در شبکه می‌گردد.

چشم‌انداز،در بر دارنده اجزا و بخش‌های مختلفی است که در این مرحله همه این اجـزا‌ تـدوین‌ می‌گردد‌.این اجزا عـبارت‌اند از:

1.تـصویر‌ کمی‌:مقادیر‌ کمی و عددی پیش‌بینی شده برای شاخص‌های مهم همچون تعداد کاربران،تعداد صفحات،حجم استفاده شده،پهنای باند،صفحات فهرست شده در‌ موتور‌ جستجو‌، رتبه جهانی و…در چند مقطع زمانی آتـی.بـه‌ عنوان‌ مثال برای دوره‌های سه ماهه،شش ماهه و یکساله.

2.مأموریت،شامل:

*محدوده عمل شبکه؛

*قابلیت‌هایی که امکان اضافه شدن آن‌ به‌ شبکه‌ هست.

3.ایدئولوژی شبکه،شامل:

*هدف بنیادی:علت وجـودی شـبکه و نقش‌ آن در جـامعه وبی داخلی و بین المللی را بیان می‌کند.

*ارزش‌های بنیادی:ارزش‌های عمیق و اساسی شبکه را بیان‌ می‌کند‌ که‌ شبکه بـرای تبیین یا پاسداری از آن‌ها شکل می گیرد.

*آینده‌ در‌ چشم‌انداز:یک هـدف بـلندپروازانه 3 تـا 5 ساله به همراه توصیف زنده آن را بیان می‌دارد.

نکته مهمی‌ که‌ در‌ اینجا باید به آن اشاره شود این قـسمت ‌ ‌اسـت که چشم‌انداز و مأموریت‌ تدوین‌شده‌ در‌ این مرحله،قطعی و نهایی نیست و به علت پویا بـودن شـبکه‌های اجـتماعی و یا بروز و ظهور‌ نسل‌ جدیدی‌ از خواسته‌ها،یا فناوری‌ها ممکن است چند بار دیگر مورد بـازنگری قرار گرفته و تصحیح‌ و تکمیل‌ گردد؛اما همچنان اصول آن ثابت و پابرجا خواهد بود.

مـرحله 2-تجزیه و تحلیل وضعیت‌ داخـلی‌ شـبکه‌ و تعیین نقاط ضعف و قوت.

در این مرحله که یکی از مراحل بسیار مهم و کلیدی‌ فرآیند‌ تدوین استراتژی است،وضعیت داخلی سازمان مدیریت شبکه بررسی شده و نقاط ضعف و قوت‌ تعیین‌ می‌گردند‌.در این مرحله اهـداف و عملکرد شبکه از چهار جنبه به تصویر کشیده می شود:

وجه‌ مالی‌،وجه کاربران،وجه فرآیندهای درونی کنترل کیفیت و ارتقا و وجه یادگیری و رشد.

در‌ این‌ مرحله‌،تأکید بر این است که ابعاد مـالی و غـیر مالی که می‌توانند در ادامه مسیر شبکه‌ مؤثر‌ باشند‌،مشخص شده و با پیش‌بینی‌های کارشناسانه،چگونگی برخورد با نقاط ضعف و به کارگیری‌ نقاط‌ قوت بیان می‌شود.

مرحله 3-تجزیه و تحلیل عوامل محیطی و تـعیین فـرصت‌ها و تهدیدها.

در این مرحله،عوامل محیطی‌ مرتبط‌ با شبکه تجزیه و تحلیل شده و فرصت‌های و تهدیدهای مربوطه شناسایی و تعیین می‌گردند و اهمیت‌ و اولویت‌ آنان مشخص می‌گردد.

عوامل محیطی،عواملی هستند‌ که‌ کاملا‌ یـا حـدودا خارج از کنترل مدیریت شبکه‌اند‌؛ولی‌ با ایجاد فرصت و تهدید برای شبکه، در عملکرد آن مؤثر می‌باشند.تجزیه و تحلیل‌ سیستماتیک‌ عوامل محیطی،این امکان را‌ فراهم‌ می‌آورد که‌ فرصت‌ها‌ و تهدیدها‌ پیش‌بینی شود و بـرای اسـتفاده از فـرصت‌ها‌ و محافظت‌ شبکه از تهدیدها،استراتژی لازم تـنظیم گـردد.11

از مـجموع مواردی که‌ ذکر‌ شد یک سند راهبردی به دست‌ می آید که در‌ مدیریت‌ استراتژیک شبکه نقش کلیدی ایفا‌ می‌نماید‌. باید یـادآور شـد کـه بسیاری از شبکه‌های اجتماعی به علت اینکه این سـند‌ را‌ نـداشته‌اند؛یعنی نمی‌دانسته‌اند که چه‌ کار‌ می‌خواهند‌ بکنند،رشد خوبی‌ در‌ ابتدا داشته‌اند؛اما خیلی‌ زود‌ دچار افت شدید و سقوط شده‌اند یـا بـعد از مـدتی دچار انحرافات شدید و خروج از‌ اهداف‌ مفروض قبلی گشته‌اند.

ره آورد نور » تابستان 1389 – شماره 31 (صفحه 45)


(به تـصویر صفحه‌ مراجعه‌ شود)

2.آموزش‌،نیاز‌ جدی‌ کاربران در شبکه‌های اجتماعی‌

با توجه به نوظهور بودن شبکه‌های اجتماعی و همچنین ذات پیـچیده و وجـود کـلیدها و لینک‌های فراوان درون‌ یک‌ شبکه اجتماعی که گاهی منجر به‌ سـر‌ در‌ گـم‌ شدن‌ کاربران نیز می‌شود‌، نیاز‌ به آموزش برای کاربران در شبکه‌های اجتماعی ضروری است که مدیران بـاید بـه آن تـوجه کنند‌.شبکه‌های‌ اجتماعی‌ موجود برای حل نمودن این مشکل راه‌ حل‌های‌ مـتفاوتی‌ را‌ اتـخاذ‌ نـموده‌اند‌؛ اما به صورت کلی می‌توان این شیوه‌های آموزش را در دسته‌بندی ذیل ارائه نمود:

1.آموزش‌های متنی:آمـوزش‌های مـتنی از مـتداول‌ترین روش‌های ارائه آموزش می‌باشند.این نوع از‌ آموزش‌ها در نسل قبل وب نیز متداول بوده است و بیشتر بـه صـورت پرسش‌های متداول یا FAQ 21ارائه می‌شده است.البته پرسش‌های متداول که در نسل قبل ارائه می‌شد،در‌ غـالب‌ مـوارد پاسـخگوی نیازها و پرسش‌های کاربران نبود.از این رو،مدیران پایگاه‌ها همواره سعی می‌نمودند با ایجاد یک فـرم بـرای مطرح کردن پرسش‌ها و فرستادن پاسخ‌ها برای کاربران و قرار دادن پرسش‌ و پاسخ‌ ارائه شده در صفحه پرسـش‌های مـتداول نـقص موجود را برطرف نمایند، ضمن اینکه نباید فراموش کرد که پایگاه‌های ارائه شده در نسل قبل‌،از‌ پیچیدگی کـمتری بـرخوردار بودند و بیشتر‌ پایگاه‌های‌ ارائه شده با سبکی مشابه به ارائه محتوای خود می‌پرداختند.

آمـوزش‌های مـتنی بـا توجه به پیچیدگی‌های به وجود آمده در پایگاه‌های وب دویی و نیاز‌ بیشتر‌ کاربران به این آموزش‌ها‌ شـکل‌ بـهتری پیـدا نموده‌اند.متون ارائه شده از انسجام و نظم بهتری برخوردار شده و هدفمند به ارائه آموزش‌ها مـی‌پردازند.ضـمیمه شدن عکس‌های آموزشی که به صورت مخلوط با متون و در مواقع نیاز‌ به‌ این نوشته‌ها ضمیمه شـده‌اند،ایـن متون را مفهوم و واضح‌تر نموده است.علاوه بر این،با توجه به نـزدیک شـدن ادبیات مدیریت پایگاه‌ها به زبان عمومی و مـورد اسـتفاده کـاربران،این آموزش‌ها‌ تمام‌ تلاش خویش‌ را برای سـاده نـمودن و قابل فهم‌تر کردن آموزش‌ها به عمل می‌آورند.

در مواردی نیز دیده می‌شود که‌ مـدیران پایـگاه‌ها مانند بخش راهنما در نرم‌افزارها،اقـدام بـه تهیه یـک‌ راهـنما‌ بـا‌ فرمت‌های متداول‌31راهنماهای نرم‌افزارها می‌نمایند کـه بـه راحتی قابل دانلود بر روی سیستم می‌باشد.

2.آموزش‌های ویدئو ‌‌یا‌ تور آموزشی:ورود ایـن شـیوه از آموزش با ورود وب دو به عرصه‌ اینترنت‌ و هـمچنین‌ بالا رفتن سرعت ارتـباطی کـاربران به اینترنت هم‌زمان بوده و در سـال‌های اخـیر کاربرد بیشتری پیدا‌ نموده است.در این شیوه ابتدا فهرستی از آموزش‌های مورد نظر تـهیه شـده‌ و بعد از تهیه سناریوی‌ آموزش‌ اقـدام بـه تـهیه تور آموزشی مـی‌گردد.در بـیشتر موارد تورهای آموزشی بـه کـلی‌گویی در مورد امکانات پایگاه و کارهایی که کاربران می توانند در شبکه انجام دهند می‌پردازند.فیلم‌های آمـوزشی را تـا‌ حد امکان با حجم کم تـولید مـی‌نمایند تا افـراد بـیشتری بـا سرعت‌های پایین‌تر بتوانند از آن بـهره برند.تورهای آموزشی به صورت پخش زنده اینترنتی‌41و در قالب فلش و بیشتر با‌ فرمت‌ flv تهیه و در دسـترس بـینندگان قرار می‌گیرند.

3.آموزش‌های مولتی مدیا و فـلش:اصـل ایـن نـوع از آمـوزش ها مبتنی بـر آمـوزش با شیوه شبیه‌سازی محیط واقعی شبکه می باشد.در این‌ روش‌ بعد از تهیه سناریو و فهرست آموزش‌های مـورد نـیاز بـا کمک نرم‌افزارهای دموساز و با عکس‌هایی که از مـحیط شـبکه گـرفته مـی‌شود،سـعی مـی‌گردد تا آموزش به گونه‌ای ارائه گردد که‌ کاربر‌ با دیدن آن احساس نماید یک بار کار با شبکه را تجربه نموده است.این آموزش‌ها در بیشتر موارد به صورت صامت و بـا فرمت فلش تهیه می‌گردند تا از‌ حجم‌ پایینی‌ برخوردار باشند.

4.راهنمای آنلاین:گرچه‌ راهنمای‌ آنلاین‌ در واقع تهیه نوعی از آموزش نمی‌باشد،اما قرار دادن بخشی در پایگاه تحت عنوان‌

ره آورد نور » تابستان 1389 – شماره 31 (صفحه 46)


راهنمای آنلاین که کاربران بـه راحـتی‌ می‌توانند‌ با‌ آن ارتباط برقرار نموده و سؤالات و مشکلات خود را‌ مطرح‌ نموده و به سرعت پاسخ خود را دریافت نمایند،ضمن ارائه یک شیوه آموزش و راهنمایی بسیار کارآ باعث دلگرمی کاربران‌ و جذب‌ اعتماد‌ بـیشتر آنـان خواهد گردید.بیشتر شبکه‌های اجتماعی این امکان را‌ مستقلا در سیستم مدیریت محتوایشان قرار می‌دهند.یاهو نیز این امکان را برای دارندگان ایمیل یاهو فراهم آوردهـ‌ اسـت‌ که‌ با قرار دادن یک اسـکریپت در پایـگاهشان امکان چت کاربران با‌ مدیریت‌ به وسیله دکمه‌ای که در پایگاه قرار داده می‌شود فراهم باشد.سیستم‌هایی نیز وجود دارند که‌ با‌ ضمیمه‌ شدن به سـیستم مـدیریت محتوای شبکه،امکان نـظارت بـر کارهای کاربران و در‌ مواقع‌ لزوم‌ چت با آنان یا حتی گفتگو مشکلات آنها را برطرف نمایند.این سیستم ها‌ دقیقا‌ با‌ الگوبرداری از کار فروشندگان فروشگاه‌های بزرگ که برای راهنمایی کاربران در سالن آمـاده هـستند‌،آماده‌ گردیده است.

5.اصطلاح‌نامه شبکه:با توجه به اینکه در بیشتر موارد شبکه خود‌ را‌ وضع‌ نموده و در شبکه ارائه می‌نمایند و با در نظر گرفتن اینکه بیشتر اصطلاحات می‌توانند در‌ معانی‌ مجازی خود به کار رفـته و مـوجب سردرگمی کـاربر را فراهم آورند،ایجاد اصطلاح‌ نامه‌ شبکه‌،یکی از روش‌های بسیار مؤثر برای استفاده بهینه کاربران از شبکه می‌باشد.در ایـن روش‌ فهرستی‌ از کلیه اصطلاحات و کلمات مهم مورد استفاده و حتی فرهنگ واژگـان مـتداول مـیان‌ کاربران‌ تهیه‌ شده و به صورت فهرست الفبایی توضیحات کافی برای آن ارائه می‌گردد.کاربران با برخورد با‌ یک‌ واژهـ‌ ‌ ‌یـا اصطلاح که به درستی درک نمی‌کنند،با مراجعه به فهرست و یافتن‌ آن‌ طبق حـروف الفـبا بـه راحتی به توضیحات مورد نظر دست می‌یابند.

باید دقت داشت که ارائه‌ آموزش‌ها‌ و راهنماها بـرای کاستن از سردرگمی کاربران است و اگر نظم و شیوه ارائه این‌ آموزش‌ها‌ بیشتر موجب تحیّر و سـردرگمی کاربران گردد،نه‌ تـنها‌ بـه‌ هدف خود نرسیده است،بلکه موجب ناراحتی‌ و در‌ نتیجه یأس کاربر خواهد شد.بنابراین،مواردی چون:دسته‌بندی‌ها در ارائه آموزش ها‌،قرار‌ داشتن هرآموزش دقیقا در جایی‌ که‌ کاربر به‌ آن‌ نیاز‌ دارد و همچنین نزدیک بـودن زبان آن‌ به‌ فهم کاربر،بسیار مهم می باشند.

وقتی که کاربران به جستجوی اطلاعات‌ می‌پردازند‌،انتظار دارند توصیفات،آموزش‌ها و ساختار آن‌ها‌ روشن،دقیق،ساده و روان‌ باشد‌.هرمفهوم پیچیده‌ای می‌تواند بـه طـور‌ ساده‌ بیان شود. اگر توصیفات و آموزش‌ها در راهنما با یکدیگر آمیخته شوند،کاربر باید‌ دوباره‌ آن‌ها را مرتب کند و موارد‌ غیر‌ مرتبط‌ را مشخص کند‌. بیشتر‌ کاربران نیاز دارند که‌ به‌ طور مـکرر بـه آموزش‌ها مراجعه کنند تا شیوه کار برای آن‌ها کاملا عادی شود‌.این‌ آموزش‌ها باید در حد امکان ساده‌ و آسان‌ و شامل مثال‌هایی‌ باشد‌ که‌ نمایانگر موضوع است.این‌ مثال‌ها باید مـختصر و روشـن باشند و طوری نمایش داده شوند که حتی افرادی که توانایی بینایی‌ آن‌ها‌ محدود است،بتوانند فورا جزئیات یک‌ موضوع‌ خاص‌ را‌ پیدا‌ کنند.در حقیقت‌،آموزش‌هایی‌ که به آسانی قابل فهم هـستند،بـه راهـنمای پایگاه تعلق دارند؛اما تـوصیفات پیـچیده در راهـنمای‌ پایگاه‌ هیچ‌ جایگاهی ندارند.5

3.کنترل و نظارت مستمر

کنترل و نظارت‌ فعالیتی‌ است‌ که‌ ضمن‌ آن‌،عملیات پیش‌بینی شده با عملیات انجام‌شده مـقایسه مـی‌شود و در صـورت وجود اختلاف و انحراف بین آنچه باید باشد و آنـچه هـست،به رفع و اصلاح آن‌ها اقدام می‌شود.نظارت و کنترل‌ همواره همراه یکدیگر مورد بررسی قرار گرفته‌اند.در نظام مدیریتی شبکه اجـتماعی، کـنترل و نـظارت محدود به مدیر نمی‌شود؛بلکه بخش عمده‌ای را به کاربران واگـذار می‌نماید.61

این سؤال مطرح‌ است‌ که با توجه به اینکه کاربران خود تولید کننده و ارائه‌کننده محتوا می‌باشند،آیـا اصـولا کـنترل کردن کاربران،عملی صحیح می‌باشد و آیا این عمل به منزله مـحدود نـمودن کاربران نیست؟

پاسخ‌ به‌ این سؤال دو جنبه دارد:اول اینکه کنترل و نظارت بر کاربران به دلیل منافع بسیاری کـه دارد،نـه تـنها عملی صحیح است،بلکه‌ بسیار‌ ضروری نیز می‌باشد.این منافع‌ عبارت‌اند‌ از:

1.ارتـقای عـملکرد کـاربران:موارد بسیاری پیش می‌آید که کاربران هدف شبکه را درک ننموده و تولید محتوایشان همسو با خـواسته‌های شـبکه و اعـضای آن نبوده‌ و یا‌ غیر مرتبط می‌باشد، در‌ این‌ موارد کنترل کاربران باعث خواهد شد،که کـاربران شـناخت صحیحی از شبکه پیدا نموده و عملکردش را مطابق با خواسته شبکه پیش برد.

2.بهبود کـیفیت مـحتوای ارائهـ‌شده:با حذف محتوای نامناسب‌ و غیر‌ مرتبط کیفیت محتوای ارائه شده بالا خواهد رفت.

3.کاهش تـخلفات:نـظارت بر کار کاربران باعث خواهد شد که از اعمالی نظیر نامه‌های اسپم،تبلیغات و مـانند آن و یـا مـواردی که در‌ شرایط‌ عضویت شبکه‌ خلاف محسوب می‌گردد،کاسته شود.

4.جلوگیری از سوء استفاده‌های مالی:کنترل مـستمر بـساط سوء استفاده را برای‌ کاربران فرصت‌طلب جمع خواهد نمود،و امنیت بیشتری را برای کـاربران فـراهم‌ مـی‌آورد‌.

اما‌ جنبه دوم اینکه کنترل و نظارت به هیچ وجه به معنای محدود کردن فعالیت کاربران نـیست،بـلکه ایـن ‌‌نظارت‌ باعث خواهد شد که کاربران بتوانند تمرکز بهتری روی هدفی که بـرای‌

ره آورد نور » تابستان 1389 – شماره 31 (صفحه 47)


آنـ‌ عضو‌ شبکه‌ شده‌اند،داشته باشند و مطالب حاشیه‌ای و نامربط، مزاحمتی برای آنان به وجود نیاورد. کنترل‌های اعـمال‌شده در‌ شـبکه‌های اجتماعی به دو صورت هستند:

1.کنترل مدیریتی:این کنترل که به صورت‌ مـستمر تـوسط مدیریت شبکه‌ انجام‌ می‌شود،با هدف فـراهم آوردن زمـینه مـناسب فعالیت کاربران و همچنین رفع نواقص موجود صـورت مـی‌پذیرد. هرچه کنترل مدیریت بر روی روند کار شبکه کمتر باشد،امکان انحراف آن از اهداف شـبکه‌ و یـا سوء استفاده از کاربران بیشتر مـی بـاشد.از این رو،نـظارت یـکی از وظـایف اصلی مدیران شبکه‌های اجتماعی می‌باشد.

2.کـنترل کـاربران:کاربران نیز می‌توانند ناظر عملکرد سایر کاربران در شبکه‌ باشند‌،در بیشتر شبکه‌های اجـتماعی در هـمه صفحات بخشی تحت عنوان گزارش خـطا قرار داده می‌شود،تا کـاربران بـه محض برخورد با موردی کـه خـطایی در آن دیده می شود به‌ مدیریت‌ گزارش دهند.افزون بر این،بعضی از شبکه‌های اجـتماعی از کـاربران فعال خود می‌خواهند در نقش پلیـس شـبکه، در ایـن زمینه مدیریت را یـاری دهـند.پلیس‌های شبکه ضمن حـفظ‌ نـقش‌ کاربری خود،با اختیارات محدودی که از طرف مدیریت به آن‌ها اعطا می‌شود،امکان بـرخورد بـا متخلفان را نیز خواهند داشت.

4.استانداردسازی و قـابل بـهره‌برداری نمودن مـحتوای شـبکه

از مـهم‌ترین‌ نکاتی‌ که‌ مدیران شـبکه‌های اجتماعی باید مد‌ نظر‌ داشته‌ باشند،این است که با توجه به کشکولی بودن شـیوه ورود اطـلاعات توسط کاربران،ممکن است که اطـلاعات وارد شـده در‌ شـبکه‌ بـه‌ نـوعی در هم و غیر قـابل بـازیابی به نظر‌ برسد‌.از این رو، نقش مدیریت در قابل بهره‌برداری نمودن این اطلاعات بسیار مهم می‌باشد.راه‌های ذیـل بـرای رسـیدن به‌ این‌ هدف‌ وجود دارد:

1.تگ یا بـرچسب:تـگ‌ها مـوثرترین نـقش را در‌ رسـیدن بـه محتوا در شبکه‌های اجتماعی بازی می‌نمایند.در واقع محتوای بدون تگ و توضیحات لازم در شبکه‌ها،در‌ میان‌ انبوه‌ محتوای موجود گم خواهد شد.با توجه به اینکه تگ‌ها به‌ واسط‌ کاربران بـر روی محتوای تولیدشده توسط خودشان زده می‌شود،ممکن است که به صورت سلیقه‌ای و به‌ صورتی‌ غیر‌ استاندارد تعیین شوند و همچنین لغاتی که متشابه،مشابه،مترادف یا متضاد یکدیگرند‌،در‌ نظر‌ گرفته نشوند.بـنابراین بـاید تا آنجا که امکان دارد به کاربران در مورد وارد‌ نمودن‌ تگ‌های‌ مناسب با محتوای ارائه شده و نزدیک شدن آن به زبان استاندارد،تلاش نمود.

2.طبقه‌بندی‌:طبقه‌بندی‌ها‌ نیز نقش مؤثری در رساندن مخاطبان به مـحتوای مـورد نظرشان دارند.باید دقت‌ نمود‌ که‌ طبقه‌بندی‌ها در شبکه‌های اجتماعی می‌توانند در کنار یکدیگر به خوبی به کار گرفته شوند‌ و نواقص‌ یکدیگر را تا حدی بـرطرف نـمایند.

3.موتور جستجوی داخلی:موتور جـستجوی داخـلی شبکه‌، با‌ فهرست‌ کردن محتوای ارائه شده و با بهره‌گیری از طبقه‌بندی ها و تگ‌ها می‌تواند در راهنمایی کاربران به‌ سوی‌ محتوای مورد علاقه‌شان بسیار مؤثر باشد.موتور جـستجو در شـبکه اهمیت بسیار‌ بالایی‌ دارد‌ و ضـعف آن بـه معنای از دست رفتن بخش عمده‌ای از اطلاعات است که می‌توانست بازیابی‌شان‌ به‌ پویایی‌ و قابلیت بهره‌گیری شبکه بیفزاید.

4.همگام‌سازی با موتور جستجو:تنها نباید به موتور‌ جستجوی‌ داخلی شبکه اکتفا نمود،بـلکه بـاید سایر موتورهای جستجو را نیز در نظر داشت و در طراحی‌ شبکه‌ به Seo 71 نیز اهمیت داد.موتورهای جستجو می‌توانند ضمن تکمیل کار‌ موتورهای‌ داخلی عده‌ای از کاربران را که بی‌هدف‌ دنبال‌ محتوایشان‌ می‌گرداند نیز وارد شبکه کند.

5.تـشویق کـاربران‌ به‌ ارائه تـوضیحات:مدیران شبکه باید

ره آورد نور » تابستان 1389 – شماره 31 (صفحه 48)


در آموزش به چگونگی ارائه تگ،طبقه‌بندی و ارائه‌ توضیح‌ درباره محتوا یا فایل ارائه‌ شده‌ تـوسط کاربران‌ بسیار‌ دقت‌ نمایند.هرچه مدیران در این زمینه‌ موفق‌تر‌ عمل نـمایند،مـوجبات رضـایت‌مندی کاربران بیشتری فراهم خواهد شد.مطالبی که بهتر‌ یافته‌ شوند، بیشتر دیده می‌شوند و کاربری که‌ برای تـولید ‌ ‌مـحتوایی زحمت‌ کشیده‌ است،با دیده شدن محتوایش‌ به‌ رضایت‌مندی و دلگرمی خواهد رسید.

5.تـبلیغات در شـبکه‌های اجـتماعی

کاربران به طور خودکار دوستان‌ و نزدیکانشان‌ را به پایگاه دعوت می‌کنند‌ و دوست‌ دارند‌ که آنان را‌ در‌ کـنار خود در شبکه‌ داشته‌ باشند.این امر تا حدودی خیال مدیران را از نیاز به تـبلیغ پایگاه راحت‌ می‌کند‌.

حـضور افـراد در شبکه‌های اجتماعی،احتمال‌ مشارکت‌ها‌ و کنش‌های اجتماعی‌ را‌ در‌ افراد افزایش می‌دهد.پس‌ هرچه پیوند افراد و اعضا در شبکه‌ها،بیشتر و انبوه‌تر باشد،همراهی و تعاملات و نزدیکی دیدگاه‌ها و حرکت همسو‌ و مشترک‌،محتمل‌تر خواهد شد.از این رو‌،استفاده‌ از‌ چـنین‌ فضایی‌ برای معرفی و تبلیغ‌ و همچنین‌ هم‌راستایی مخاطبان رسانه‌ها در جهت اهداف رسانه‌ای خود،بسیار نقش‌آفرین و مؤثر است.به ویژه اینکه کانال‌های‌ ارتباطی‌ جدید‌ میان رسانه‌های گوناگون ایجاد می‌کنند و فضا را‌ برای‌ تعامل‌ مـشترک‌،بـسط‌ و ارتقا‌ فراهم می‌کنند.

اما برای رونق گرفتن شبکه همیشه باید به فکر تبلیغات بود. مهم‌ترین نکته در تبلیغات این است که مراکزی را که ممکن است کاربران شبکه‌ در آنجا حضور داشته بـاشند،شـناخت و تبلیغات را بیشتر بر روی آن مراکز متمرکز نمود.

از سوی دیگر،ممکن است کاربری که می‌تواند برای شبکه بسیار مفید بوده و فعالیت چشمگیری‌ داشته‌ باشد،جایی در وب از وجود شبکه بی‌خبر مانده باشد.بـنابراین،بـاید در تبلیغات شبکه استمرار داشت و همیشه به فکر رساندن صدای شبکه به همه جای وب بود.همچنین‌ باید‌ سعی نمود که کاربران را تا جای ممکن فعال نمود.کاربران فعال بیشتر،هـم مـی‌توانند مـحتوای بیشتری تولید نمایند و هم مـی‌توانند افـراد بـیشتری‌ را‌ جذب شبکه نمایند.

6.سایر بحث‌های‌ مطرح‌ در مدیریت شبکه‌های اجتماعی

1.برقراری ارتباطات شبکه‌ای با شبکه‌ها،سایت‌ها و وبلاگ‌ها:شبکه‌ها نه تنها باید بـه شـکل‌گیری ارتـباطات شبکه‌ای در داخل شبکه خویش اهمیت‌ دهند‌،بلکه بـاید بـا شکل‌ دادن‌ برخی ارتباطات با سایر شبکه‌های اجتماعی و امکان برقراری ارتباط از داخل شبکه‌ها به یکدیگر،به توسعه خویش بـپردازند.عـلاوه بـر این،شبکه‌های اجتماعی می‌توانند با ارائه سرویس به سایر پایگاه‌ هـا‌ و حتی وبلاگ‌ها بر تأثیرگذاری و دامنه نفوذ خویش بیفزایند. نمونه این کار را می‌توان در ایجاد امکان جای‌گذاری‌81فیلم و صورت در پایـگاه‌ها و وبـلاگ‌ها یـا امکان معرفی لینک‌ها در شبکه اجتماعی‌ نام‌ برد.

2.به‌ وجود آوردن اعتماد در مـیان کـاربران:کاربران فعالیت خویش را بر روی شبکه‌هایی متمرکز می‌نمایند که به‌ آن‌ها اطمینان و اعتماد بیشتری داشته باشند.بـه صـورت خـلاصه عوامل جذب‌ اعتماد‌ کاربران‌ را در موارد زیر می‌توان یافت:

*صداقت که مهم‌ترین عـامل کـسب اعـتماد کاربران است.

*احترام به نظرات ‌‌کاربران‌ که موجب تقویت مشارکت آنان است.

3.نقش ابـزارها در مـدیریت شـبکه‌های اجتماعی:ابزارها‌ و امکاناتی‌ که‌ به کاربران ارائه می‌شوند،در ادامه حیات شبکه اجتماعی بسیار مهم هـستند،هـمواره باید دقت‌ نمود که ابزارهای ارائه شده کارآیی لازم را داشته باشند،نیازهای کاربران را‌ به خـوبی بـرطرف نـمایند‌ و به‌ روز باشند.همچنین با ارائه سرویس‌ها و ابزارهای نو،می‌توان پویایی مستمر و همیشگی شبکه را به کـاربران نـشان داد.

4.آنالیز کردن شبکه اجتماعی (SNA) :آنالیز شبکه اجتماعی‌91عبارت است از شناسایی‌ وابستگی‌ها و نسبت‌های کـاربران،بـازیگران کـلیدی(کاربران مؤثر)،و گروه‌هایی که شبکه اجتماعی در بر می‌گیرد.آنالیز کردن شبکه اجتماعی به مدیریت شـبکه ایـن امکان را می‌دهد که نقاط ضعف را شناخته و آن‌ها‌ را‌ برطرف نماید،و همچنین نقاط مـثبت و تـکیه‌گاه‌های شـبکه را از میان کاربران شناسایی نموده و از آن‌ها برای سطوح بالاتر همکاری استفاده نماید.

5.نیازهای سخت‌افزاری:با تـوجه بـه فـعالیت بالای کاربران و حجم‌ بسیار‌ زیاد فایل‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گـذاشته مـی‌شوند،این نوع از پایگاه‌ها علاوه بر نیاز به سیستم مدیریت محتوای بسیار قوی،به امکانات سخت‌افزاری بـا کـیفیت بسیار‌ مطلوب‌ نیز نیاز دارند.این موارد عبارت‌اند از:

*هاست بسیار قوی و نـامحدود:بـهتر است که برای شبکه‌های اجتماعی سرور اخـتصاصی در نـظر گـرفته شود.توصیه می‌گردد به هیچ وجه از‌ سـرورهایی‌ کـه‌ به وسیله ماشین مجازی ساخته‌ شده‌اند‌، استفاده‌ نگردد.

*استفاده از سرور با پهنای بـاند بـالا:همچنین باند مورد نیاز شـبکه‌های اجـتماعی بسیار زیـاد خـواهدبود.از ایـن رو،مدیران‌ شبکه‌ها‌ باید‌ از ابتدای شروع کـار شـبکه به فکر تأمین‌ پهنای‌ باند مورد نیاز نیز باشند.*

ره آورد نور » تابستان 1389 – شماره 31 (صفحه 49)


پی‌نوشت‌ها:

————–

(1). danah m.body-Nicole B.Ellison,So- cial Network Sites:Definition,History and Scholarship;www‌.jcmc‌.indiana‌.edu;accessed: 4/6/2010.

(2). :Networking به اتـصال تـعدادی رایانه به یکدیگر‌ به منظور اسـتفاده از منابع همدیگر،شبکه گـفته مـی‌شود.

(3). :Social اجتماع به گروهی از مردم گـفته مـی‌شود که‌ از‌ همبستگی‌های‌ لازم برای تعقیب یک هدف مشترک برخوردارند. البته مواردی همچون زندگی‌ در‌ یـک مـنطقه جغرافیایی و سهیم بودن در نوع زنـدگی و فـرهنگ هـم در تعریف کلی اجـتماع لحـاظ می‌ گردد‌؛اما‌ چـون در اجـتماع مجازی این دو خصیصه بسیار کم‌رنگ و گاهی با فقدان‌ این‌ موارد‌ شکل می‌گیرد،این دو خـصیصه در تـعریف لحاظ نمی‌شوند.

(4).عباسی،احمد،کاربرمحوری در دنـیای‌ وبـ‌ 2،با‌ تـلخیص، فـصلنامه رهـ‌آورد نور،ش 42.

(5). Autocomplete.

(6). :Taxomomy به علم مـعماری و طبقه‌بندی محتوا و داده‌های پایه‌ در‌ دسته‌های منطقی گفته می‌شود؛به طوری که کاربران در برخورد با ایـن سـاختار‌ به‌ راحتی‌ به اطلاعات مورد نـظر دسـت پیـدا کـنند.

(7). :Folksonomy واژه فـولکسونومی از دو بخش (folk‌) به‌ مـعنای عـامه و sonomy که از واژه Taxonomy به معنای رده‌بندی دانش گرفته شده‌ است‌.فولکسونومی‌ به روندی اطلاق می‌شود که طی آن فـرمت‌های مـختلف اطـلاعاتی در وب اعم از متن‌،داده‌،صوت و تصویر در قالب کـلیدواژه‌های مـعمولی و تـوسط کـاربران عـادی بـرچسب‌گذاری می‌گردند.این‌ کلیدواژه‌ها‌ که‌ در اصطلاح فولکسونومی به آنها برچسب (Tag) به معنای رده‌بندی دانش گرفته شده است.فولکسونومی‌ به‌ روندی‌ اطلاق می‌شود که طی آن فرمت‌های مختلف اطلاعاتی در وب اعـم از‌ متن‌،داده.صوت و تصویر در قالب کلیدواژه‌های معمولی و توسط کاربران عادی برچسب‌گذاری می‌گردند.این کلیدواژه‌ها که در‌ اصطلاح‌ فولکسونومی به آنها برچسب (tag) گفته می‌شود، امکان بازیابی و جستجوی منابع دانش‌،اطلاعات‌ مختلف و پیوندهای وبـی را بـرای همه کاربران‌ فراهم‌ می‌کنند‌.

(8).کریم‌زاده،سارا،فولکسونومی چیست؟،مجله کتاب ماه، ش 031‌.

(9).مخفف‌ عبارت Rich Site Summary به معنای «چکیده سایت»یا«مختصر و مفید سایت»است‌ و به‌ شما امکان می‌دهد تا از‌ آخرین‌ خبرها و عـناوین‌ سـایت‌ و وبلاگ‌های‌ مورد علاقه خود باخبر باشید؛بدون‌ آنکه‌ نیازی داشته باشید به آن‌ها سر بزنید.

(01).مخفف عبارت Application Programming‌ Interface‌ به معنای رابط برنامه‌نویسی کاربردی اسـت‌.در واقـع API یک‌ کتابخانه‌ سیستمی شامل صـدها تـابع استاندارد‌ قابل‌ دسترسی است که شرکت Microsoft آنها را داخل تعدادی فایل DLL برای برنامه‌نویسی‌ سیستمی‌ قرار داده است.

————–

(11).برگرفته‌ از‌ مقاله‌«تعیین استراتژی کلان‌،تدوین‌ استراتژی بازاریابی»،وبـلاگ: http‌://ie‌-bazar.blogfa.com دسـترسی:98/3/21

(21). Frequently Asked Questions.

(31).فرمت‌هایی مانند: chm‌ یا‌ pdf .

(41). Stream در لغـت بـه‌ معنای‌ جریان رود‌ و جاری‌ شدن‌ است و در کاربرد فناوری‌ به جریان دائم اطلاعات از یک مکان به مکان دیگر گفته می‌شود.

(51).حسینی،محمد‌ مصطفی‌،طراحی کاربرپسند چرا و چگونه؟ ،فصلنامه ره‌آورد نور‌،ش 72‌.

(61‌). Search‌ engine‌ Optimization.

(71).برگرفته‌ از‌ مقاله«کنترل و نـظارت از دیـدگاه حضرت علی (ع)»ما شاء الله ولیخانی،پایگاه: www.porsojoo.com دسترسی‌:98‌/3/01‌.

(81). Embed به این معنا است که‌ فایلی‌ بر‌ روی‌ سروری‌ آپلود‌ شده و با ارائه اسکریپتی،آن فایل در سایر جاهای وب بدون آپلود آن فایل قابل دسترسی باشد.در واقع،فایل دوبـاره از هـمان سرور خـوانده می‌شود.

(91‌). Social Network Analyze.

منابع:

1.دانشنامه آزاد ویکیپدیا.

2.پایگاه مجلات تخصصی نورمگز.

3.ویکی فارسی پی سی پدیا.

4.سخنرانی‌های ارائه شده در همایش«شبکه‌های اجـتماعی، فرصت‌ها و تهدیدها».

5.فصلنامه ره‌آورد نور.

مطالب مرتبط

نظرات شما

قالب ووکامرس